YARA İZİ / NEDBE / SKAR

     Vücudun doğal kendi kendini iyileştirme sürecinin önemli bir parçası olan nedbeler kaza,hastalık yada cerrahi müdahaleler sonucunda ortaya çıkan yaralanmalar derinin onarmasıdır. Cilt ne kadar çok yaralanmışsa iyileşme o kadar uzun süre alır ve gözle görülebilir dikkat çeken nedbelerin oluşum olasılığı artar.

     Tipik olarak bir nedbe başlangıç da kolay fark edilir. Daha sonra derece derece ortadan kaybolur.Kötü görünümlü nedbeler üç ayda görünmez hale gelebilecek kadar iyileşme gösterebilir.

     Nedbenin oluşumu ve şekli kişinin yaşı,vücut yada yüzde oluştuğu yere bağlıdır.Örneğin genç bir cilt daha yaşlı bir ciltden daha iyi onarım yapabilir.Çene kemiği üzerindeki deri yanaklardakinden daha sıkıdır ve görünür bir yara oluşumuna daha açıktır.Eğer nedbe yüzü kuşattıysa cildin gölgeli görünmesine neden olur. Nedbe, yüzdeki doğal çizgileri  belirginleştirir. Çünkü  yüzdeki doğallığı takip etmez ve nedbe yüzdeki kırışıklarda çok daha dikkat çekicidir.Çünkü doğal olarak oluşmamış olmasıdır.

     Tüm bu faktörlerin kombinasyonların sonucunda nedbe fonksiyonel yada kozmetik olarak tedavi edilebilir.

YARA İZİ İÇİN NE YAPILABİLİR VEYA NE YAPILMAZ

     Dermatologlar tarafından bugün nedbenin görünüşünü değiştirmek yada kamufle etmek için bir çok yöntem uygulanır. Bu prosedürlerin çoğu dermatologların muayenehanesinde lokal anestezi altında uygulanır.Vücudun büyük bir bölümünün yanması gibi şiddetli nedbelerde genel anestezi ve hastanede yatma gerekebilir.Tipik bir nedbe tedavisinde travmatik değildir ve kesip biçici gerçek bir ameliyatı içermez.

     Modern nedbe düzeltme teknikleriyle nedbenin derinliği,uzunluğu,yönü azaltılır. Buna rağmen hiçbir nedbe tamamen yok edilemez ve cildi eski haline getirebilecek hiçbir sihirli teknik yoktur. Cerrahi nedbe düzeltme cildin görünümünde gelişme sağlanabilir ancak bu da başka bir nedbe bırakabilir.Buna ek olarak bir nedbenin rengi değiştirilemez zaman geçtikçe ortadan kaybolur ve etkili bir makyajla kapatılabilir.

     Ancak pigmentasyonda kesin bir fark genellikle kalır.İz tedavisindeki en önemli adım hastanın en fazla nelerden şikayet ettiğini analiz etme ve tedavi için en uygun yönteme karar vermeye dayanan hasta ile dermatolog arasında dikkatli konsültasyon gerektirir. Hekimler her nedbenin farklı olduğunu ve hepsinin farklı bir ilgi gerektiğini savunur.   

NEDBE TEDAVİ YÖNTEMLERİ

     Cerrahi Düzeltme: Çıkıntılı noktalarda bulunan ve iyileşen nedbelerin onarımında en iyi teknik ameliyattır. Geniş nedbeler genelde kesilerek daraltılır,uzun yaralarda ise fark edilebilir derecede kısalma görülür. Bazen bir nedbenin yeri cerrahi ile değiştirilebilir ve böylece nedbenin tamamı yada bir bölümü doğal bir kırışıklık nedbesi gibi görülerek daha az dikkat çekici hale getirilebilir.Bu metod nedbelerin saç çizgisi gibi daha az dikkat çekici yerlere çekilmesinde kullanılır.Cerrahi düzeltmeyle en iyi sonuçlar nedbe tamamen alındığında ortaya çıkar.

     Dermabrazyon: Dermobrazyon; ince izler ve ciltte görünen küçük düzensizliklerde ve bazı ameliyat izlerinin görüntüsünün değişiminde kullanılan yöntemdir. Ayrıca akne izleri için en iyi tekniktir.

     Üst tabakadaki cildin yenilenmesi için kullanılır. Çevre dokulardan nedbenin üzerine sağlıklı dokular indirilerek dış hatlardaki cildin yardımıyla, nedbenin düzensizliğini yok ettiği gibi nedbe kusurları sıkıntı vermeyecek derecede yok olur.

     Dermabrazyon çil izlerinde, çiçek izlerinde, küçük izlerde,kırışıklıklarda,ameliyat izlerinde profesyonel dövmelerde elverişlidir.

     Nispeten güvenli bir  prosedür olan,dermabrazyon fırçadan lazere kadar değişen farklı cihazlarla yapılır. Eğitimli dermatologların tecrübeli ellerinde cilt yüzeyinin doğru şekilde uygulama ve nedbeli alanın çıkartılması herhangi bir iz bırakmadan sağlanabilir.

     Bazı doktorlar yüzde operasyon için dondurmayı;bazıları ise hastalara lokal anesteziyi yada ağrı kesiciyi tercih eder.

     Sizin dermatoloğunuz uygun operasyonu verecektir. Hastalar genelde 2-3 hafta içinde işlerine geri dönebilirler ama sadece bir haftada bunu başarabilenlerde vardır

     Tüm yüzde yada çenede genelde prosedürlerin tüm doku örgüsünün yada pigmentlerin değişimi için cildin tedavisinde belli küçük noktasal izlere bile hitap edebilen dermabrosyon sıkça kullanılır. Eğer kusur küçükse tek dermabrazyon yeterli olacaktır. Örneğin aknenin derin izler şeklinde oluşumu gibi ise seans sayısı arttırılabilir.

     Yüz izlerindeki en etkili  tedavi olan  dermabrasyon vücudun diğer bölümlerinde de kullanılır ama sonuç almak biraz daha uzun sürer. Büyük kızarıklıklar oluşabilir ve operasyon sonrası  nedbe olasılığı artar.

KOLLAJEN ENJEKSİYONU

     Bu en iyi bilinen doğal bir hayvan proteinidir ve yüzeysel  izlerin tedavisinde kullanılır. Bu protein nedbeye enjekte edilerek derinin daha üst  katmanlarına taşınmasını sağlar. Miktarı nedbenin boyutlarına bağlıdır. Kollajen Doku hastalarının iyi izlenmesi gerekir.Ek olarak alerjik reaksiyonların oluşmaması için tedavi öncesi hastalar bir ay süreyle test edilmektedir.

DOKU NAKLİ

     Derin çökme oluşmuş nedbelerdeki en iyi tedavi yöntemidir. Küçük doku istenilen bölgeye yamalanır. Genelde kulak arkasından alınan dokuyla doldurulur.Plaklar 5-7 gün içinde dolar doku nakli izleri açılsa bile eskisinden daha düzgün görünüşlü bir cilt sağlanabilir.

KİMYASAL PEELİNG

     Yaygın olarak yüzde kullanılan bu tedavi cilde daha açık bir ton vermek ve sorunlu bölgeleri düzeltmek için bir kimyasal ile cildin üst tabakasının alınmasıdır. Dermabrazyon gibi özel teknikler yüzeysel izler için ve genelde güneş yanıklarında düzensiz pigmentli izlere sahip ciltlerde kullanılır.

     Kimyasal soyulmalarda lokal anesteziye gerek duyulmadan sıradan pamuklu çubuk yardımıyla, alından başlanarak yanaktan çeneye doğru yapılır. Tüm bu prosedürler 1-1,5 saat alır. Genelde operasyondan sonra yüz maskeye alınır ve 24 saat sonra çıkarılır. Bundan hastalar kendini rahatsız hissedebilir. Oluşan geniş şişkinliğin inmesi 1-2 hafta sürer. Cildin soyulan yerlerinde bazı renk değişimleri olur.

YENİ YÖNTEMLER

     Cryosurgery: Bu yöntem cildin üst tabakasında oluşan nedbelerin büyümesini engeller, azaltır. Genelde omuzlarda ve sırtta meydana gelen akne izlerde kullanılır. Sıvı azotla dondurma işlemidir.

     Kortizon Benzeri İnjeksiyon: Keloidlerin yada keskin izlerin yumuşatılması ve böylece daha az görünür olmasıdır. Nedbe içine seyreltilmiş kortizon uygulanır.

    Kozmetikler: Çıkıntılı izlerde ise fazla makyajla kamufle etme yöntemine başvurulur. Doğal iyileştirme süreci devam ederken makyaj görünümü düzeltir.

KAYNAK

1. AAD , 2003 , Patient Education Pamplet

HAZIRLAYAN

Dr. Celalettin R. ÇELEBİ

Tel: 0(312) 207 90 00
Tel: 0(312) 317 02 85
Email