VİTİLİGO  (ALA)

          VİTİLİGO  PİGMENT KAYBINDAN KAYNAKLANAN DERİDE  BEYAZ YAMALI BİR GÖRÜNÜM OLUŞTURAN CİLT HASTALIĞIDIR..VÜCUT DERİSİNİN  HER KISMI ETKİLENEBİLİR .GENEL İTİBARİYLE VÜCUDUN HER İKİ TARAFINDA SÜT BEYAZI RENGİNDE YAMALAR OLUŞUR.

KİMLER VİTİLİGO OLUR?

          VİTİLİGO 100 KİŞİDEN  1 VEYA 2 KİŞİYİ ETKİLER. YAKLAŞIK VİTİLİGO OLAN HASTALARIN YARISI  2O’Lİ YAŞLARIN ALTINDADIR. YAKLAŞIK BEŞTE BİRİNİN AİLESİNDE DE BENZER DURUM VARDIR. ÇOĞU VİTİLİGOLU İNSANIN GENEL SAĞLIK DURUMU İYİDİR.

CİLT RENGİNİ  NE BELİRLER?

          CİLT, YÜZ, DERİ VE GÖZÜN RENGİNİ BELİRLEYEN MELANİN PİGMENTİ MELANOSİT DENİLEN HÜCRELERDE ÜRETİLİR. EĞER BU HÜCRELER ÖLÜRSE VEYA MELANİN  ÜRETEMEZLERSE , CİLT  DAHA AÇIK BİR RENGE DÖNÜŞÜR VEYA TAMAMEN BEYAZLAŞIR.

VİTİLİGO NEDEN OLUŞUR?

          VİTİLİGO GENEL İTİBARİYLE CİLDİN  MELANOSİTLERİNİN ORTADAN KAYBOLMASI SONUCUDUR. HİÇ KİMSE NEDEN OLDUĞUNU BİLMİYOR FAKAT TEMEL OLARAK DÖRT TEORİSİ  VARDIR:

1-  SİNİR HÜCRELERİNİN ANORMAL ÇALIŞMASI, MELANOSİTE ZARAR VEREN ZEHİRLİ MADDELERİN OLUŞMASINA SEBEP OLABİLİR.

2- VÜCUDUN BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ MELANOSİTLERE ZARAR VEREBİLİR. ARAŞTIRMACILAR PİGMENTİN, BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ TARAFINDAN YABANCI MADDE GİBİ ALGILANARAK ZARAR VERDİĞİNİ DÜŞÜNÜYORLAR.

3-  PİGMENT ÜRETİM HÜCRELERİ KENDİ KENDİNİ YOK EDEBİLİR. PİGMENT ÜRETİLİRKEN, ZEHİRLİ ÜRÜNLER ORTAYA ÇIKABİLİR VE BUNLAR MELANOSİTİN ZARAR GÖRMESİNE NEDEN OLUR.

4-     GENETİK HASTALIKLAR SONUCU MELANOSİTLER ZARAR GÖREBİLİR.

VİTİLİGO NASIL GELİŞİR?

          PİGMENT KAYBININ DÖNEMİ VE ŞİDDETİ KİŞİYE GÖRE DEĞİŞİR. AÇIK TENLİ İNSANLAR GENELLİKLE YAZIN YANAN  CİLTLERİNDE  VİTİLİGO OLAN BÖLGELERİNDEKİ ZITLIĞI DAHA KOLAY FARK EDEBİLİRLER. KOYU CİLTLİ İNSANLARDA VİTİLİGO DAHA BELİRGİN GÖZÜKÜR. CİDDİ DURUMDAKİ BİREYLER VÜCUDUN HER HANGİ BİR YERİNDEN PİGMENTİ ÖNEMLİ ŞEKİLDE KAYBEDEBİLİRLER. KİŞİNİN NE KADAR PİGMENT KAYBEDECEĞİNİ ÖNCEDEN TAHMİN EDEBİLMEK İÇİN HERHANGİ BİR YÖNTEM YOKTUR.

          TİPİK VİTİLİGO SÜTLÜ BEYAZ BİR CİLT OLARAK GÖRÜNÜR FAKAT, PİGMENT  KAYIP DERECESİ HER BİR VİTİLİGO YAMASINDA DEĞİŞEBİLİR. HER BİR YAMADA PİGMENTİN FARKLI GÖLGELENMELERİ  OLABİLİR VEYA  DAHA KOYU CİLTTEKİ SINIRLAR DAHA GENİŞ ALANI ETKİLEYEBİLİR.

           VİTİLİGO ÇOĞUNLUKLA  HIZLI OLARAK  PİGMENT KAYBI İLE BAŞLAR. BU BİLİNMEYEN  SEBEPLERDEN DOLAYI , İŞLEM DURANA KADAR DEVAM EDEBİLİR. PİGMENT KAYIP DEVİRLERİ, ÖNGÖRÜLEME VE BUNUN NE KADAR DEVAM EDECEĞİ TAHMİN EDİLEMEZ.

          VİTİLİGO HASTALARINDA CİLT PİGMENTİNİN ESKİ HALİNE DÖNMESİ NADİRDİR. VİTİLİGODAN KURTULDUKLARINI DÜŞÜNEN BAZI İNSANLAR GERÇEKTE TÜM PİGMENTLERİNİ KAYBETMİŞLERDİR VE CİLTTE YAMALAR DEVAM ETMEZ. TÜM CİLTLERİ TEK RENK OLSA BİLE VİTİLİGO HASTASI OLABİLİRLER.

VİTİLİGO NASIL TEDAVİ EDİLİR?

          BAZI DURUMLARDA VİTİLİGO TEDAVİSİ İÇİN EN İYİ TEDAVİ, HİÇ TEDAVİ YAPILMAMASIDIR. AÇIK TENLİ KİŞİLERDE NORMAL TENİN BRONZLAŞMASINI ENGELLERSENİZ VİTİLİGONUN FARKEDİLMEZ HALE GELMESİNİ SAĞLAYABİLİRİZ.

          VİTİLİGONUN  GÜNEŞTEN DOĞAL BİR  KORUNMASI  YOKTUR. BU ALANLAR ÇOK ÇABUK GÜNEŞ YANIĞI OLABİLİR .GİYSİYLE KAPANMAMIŞ OLAN VİTİLİGO BÖLGELERİNDE EN AZ 15 SPF GÜNEŞ KORUYUCU KULLANILMALIDIR. GÜNEŞ IŞINLARININ EN YOĞUN OLDUĞU ZAMANDAN KAÇINILMALIDIR.

          VİTİLİGO’ YU MAKYAJLA , BRONZLAŞTIRICI KREMLERLE VEYA BOYALARLA GİZLEMEK GÜVENLİDİR VE  DAHA AZ GÖRÜNÜR HALE GETİRMENİN EN KOLAY YOLUDUR. SU GEÇİRMEZ KOZMETİKLER TÜM CİLTLER İÇİN BÜYÜK MAĞAZALARDA MEVCUTTUR. NORMAL TEN RENGİNE YAKIN KAPATICILAR / FONDÖTENLER BEYAZ YAMALARI  BOYAMADA BRONZLAŞTIRICI KREMLERİN HİÇ BİRİ  HASTALIĞI DEĞİŞTİRMEZ SADECE  GÖRÜNÜŞÜNÜ DEĞİŞTİRİR.

          EĞER KAPATICILAR VE GÜNEŞ KORUYUCULAR YETERLİ DEĞİLSE , DOKTORUNUZ BAŞKA BİR TEDAVİ TAVSİYE EDEBİLİR. TEDAVİ NORMAL PİGMENTİ YENİDEN SAĞLAMAYI VEYA KALAN PİGMENTİ YOK ETME AMAÇLI OLABİLİR. TEKRAR PİGMENT OLUŞTURMA METOTLARINDAN HİÇ BİRİ KALICI TEDAVİ DEĞİLDİR.

PİGMENTLERİN YENİDEN KAZANILMASI (REPİGMENTASYON)

    A)  TOPİKAL KORTİKOSTEROİDLER – KORTİKOSTEROİD BİLEŞİKLERİ İÇEREN KREMLER VİTİLİGONUN KÜÇÜK ALANLARINDA TEKRAR PİGMENT OLUŞMASINDA  ETKİLİ OLABİLİR. ANCAK DİĞER TEDAVİLERLE KULLANILABİLİR.BU BİLEŞİKLER CİLDİ İNCELTEBİLİR  HATTA BELİRLİ BÖLGELERDE GERGİNLİĞE YOL AÇABİLİR. DERMATOLUĞUN GÖZETİMİNDE KULLANILMALIDIR.

   B)  PUVA PSORALEN DİYE BİLİNEN İLACI AĞIZDAN CİLT IŞIĞA KARŞI DUYARLI HALE GETİREBİLİR. DAHA SONRA CİLT UVA DENİLEN MOR ÖTESİ IŞIKLA TEDAVİ EDİLİR. BU TEDAVİ İÇİN ÖZEL TIP EKİPMANI GEREKLİDİR. BAZEN , VİTİLİGO ÇOK SINIRLI BİR BÖLGEYİ ETKİLEMİŞSE  UVA TEDAVİSİNDEN ÖNCE PSORALEN CİLDE UYGULANABİLİR. FAKAT GENELLİKLE  PSORALENLER HAP ŞEKLİNDE VERİLİR. PUVA TEDAVİSİ YÜZDE, BOYUNDA, ÜST KOLLARDA VE ÜST BACAKLARDA  % 50 – 70 DERİ VE RENK KAZANDIRABİLİR. ELLER VE AYAK DERİLERİ ZAYIF CEVAP VERİR. GENELLİKLE EN AZ  BİR YIL BOYUNCA HAFTADA  İKİ DEFA TEDAVİ SÜRESİ VERİLİR. PUVA TEDAVİSİ DERMATOLOG GÖZETİMİ  ALTINDA YAPILMALIDIR. PUVA YAN ETKİLERİ GÜNEŞ YANIĞI TİPİNDE REAKSİYONLARI İÇERİR. UZUN SÜRE KULLANILDIĞINDA , CİLDİN ÇİLLENMESİNE SEBEP OLABİLECEĞİ GİBİ   CİLT KANSERİ OLMA İHTİMALİNİ DE ARTIRIR. PSORALENLER GÖZLERİ IŞIĞA KARŞI DUYARLI YAPTIĞI İÇİN , TEDAVİ ESNASINDA ÖZEL GÖZLÜK KULLANILMALIDIR VE GENELLİKLE EN AZ ON İKİ SAAT TEDAVİDEN SONRA DA KULLANILMALIDIR ÇÜNKÜ ARTAN KATARAK RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN GÖZÜN KORUNMASI GEREKİR. PUVA 9 YAŞ ALTINDAKİ ÇOCUKLARDA , HAMİLELERDE ÇOCUK BESLEYEN ANNELERDE VEYA  BELİRLİ TIBBİ RAHATSIZLIKLARI OLAN KİŞİLERDE GENELLİKLE KULLANILMAZ.

PİGMENTLERİN ORTADAN KALDIRILMA (DEPİGMENTASYON)

          CİDDİ DURUMDAKİ  BAZI HASTALAR İÇİN , EN PRATİK VİTİLİGO TEDAVİSİ KALAN PİGMENTLERİ NORMAL CİLTTEN UZAKLAŞTIRMAK VE TÜM VÜCUDU TAMAMEN BEYAZ HALE GETİRMEKTİR. BU HİDROKİNON DENİLEN KİMYASAL MALZEME İLE YAPILIR. BU TEDAVİ TAMAMEN 1 YIL ALIR. PİGMENT UZAKLAŞTIRMASI  KALICIDIR.

ÇOCUKLARDA VİTİLİGO TEDAVİSİ

          ÇOCUKLARDA AGRESİF TEDAVİ GENELDE UYGULANMAZ. GÜNEŞ KORUYUCU VE KAPATICI ÖNLEMLER EN İYİ YÖNTEMLERDİR. TOPİKAL  KORTİKOSTEROİDLER DE KULLANILABİLİR. FAKAT GÖZLEM ALTINDA PUVA  9 YAŞ ALTINDA ÇOCUKLARA TAVSİYE EDİLMEZ VE BU TEDAVİNİN  RİSKLERİ VE FAYDALARI DİKKATLİ ŞEKİLDE DÜŞÜNÜLMELİDİR.

VİTİLİGO TEDAVİ EDİLEBİR Mİ ?

          BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR DEVAM ETMEKTEDİR VE YENİ TEDAVİ YÖNTEMLERİNİN GELİŞTİRİLECEĞİ UMUT EDİLMEKTEDİR.

KAYNAK

1. AAD , 1995 , Patient Education Pamplet

HAZIRLAYAN

Dr. Celalettin R. ÇELEBİ

Tel: 0(312) 207 90 00
Tel: 0(312) 317 02 85
Email